Onderpresterende kinderen

Als leerling moeten kinderen de school ervaren als een plek waar ze iets kunnen leren, iets wat meerwaarde heeft. Hoogbegaafde kinderen hebben snel het gevoel dat ze voor niks naar school gaan. Het is saai en ik weet alles al Het is dus belangrijk dat een hoogbegaafd kind de juiste begeleiding en een passend onderwijsaanbod krijgt. Zonder uitdaging en interesse leert een hoogbegaafd kind dat hij/zij niks hoeft te doen om iets te halen. Dit zorgt er in veel gevallen voor dat een hoogbegaafd kind gaat onderpresteren.

Relatief en absoluut onderpresteren

Deze groep onderpresteerders is te verdelen in absolute en relatieve onderpresteerders. Relatieve onderpresteerders zijn leerlingen die beneden hun niveau presteren. Absolute onderpresteerders zijn leerlingen die niet alleen onder hun eigen niveau, maar ook beneden het groepsgemiddelde presteren.

Door onderpresteren kunnen allerlei problemen tot gevolg hebben. Ze hebben vaak moeite met concentratie of hebben een slechte werkhouding. Ze vertonen weinig interesse en motivatie. Met als gevolg dat ze de lesstof niet goed verwerken en een achterstand oplopen ten opzichte van andere leerlingen.

Onderpresteerders kunnen later in het onderwijs ook problemen met onderpresteren krijgen, omdat ze niet geleerd hebben hoe ze moeten leren.

Hoe herken ik onderpresteren bij mijn kind?

Het herkennen van onderpresteren is niet makkelijk. Een onderpresterend kind haalt niet altijd slechte cijfers. Zeker hoogbegaafde kinderen halen vaak alsnog gemiddelde tot goede resultaten. Onderpresteren herken je dan ook gemakkelijker aan gedrag dan aan resultaten. Er zijn globaal gezien drie soorten onderpresteerders.

  • Denkluie onderpresteerders, deze onderpresteerders hebben vaak wel een goed zelfbeeld maar kiezen altijd de makkelijkste weg.
  • Faalangstige onderpresteerders, deze onderpresteerders hebben vaak een lager zelfbeeld en heeft moeite met het beginnen aan taken.
  • Gedemotiveerde onderpresteerders, deze onderpresteerders halen vaak onvoldoende resultaten en vindt alles saai, stom en nutteloos.

Kenmerken van onderpresteren

Hieronder vind je een aantal kenmerken van onderpresteren. Zie dit niet als een checklist maar meer als voorbeelden. Het signaleren van onderpresteren bij een kind zal altijd een samenspel moeten zijn van school, kind en ouders.

  • Heeft een laag of juist te hoog zelfbeeld.
  • Vindt het lastig om aan taken te beginnen.
  • Heeft een relatief laag werktempo.
  • Leest het eigen werk drie keer na.
  • Gelooft niet in zichzelf.
  • Voelt zich ‘anders’ op een negatieve manier.
  • Ervaart weinig hechte vriendschappen.
  • Is bang om buiten de groep te vallen.
  • Vindt het lastig om de eigen mening te uiten.
  • Past zijn gedrag aan de groep aan.
  • Toont thuis heel ander gedrag dan op school.
  • Kan last hebben van woede-uitbarstingen.